Οδηγός πιστοποιήσεων

Η ιστορία των πιστοποιήσεων και των επαγγελματικών τίτλων

Από τα τέλη του 20ού αιώνα στελέχη σε όλο τον κόσμο και σπουδαστές στρέφονται προς τους επαγγελματικούς τίτλους (professional qualifications – PQs), όπως ο Chartered Financial Analyst (CFA), το Association of Chartered Certified Accountants (ACCA), ο Certified Internal Auditor (CIA), ο Certified Public Accountant (CPA), ο Project Management Professional (PMP), το Chartered Institute of Management Accountants (CIMA) και πολλοί άλλοι. Οι λόγοι που δικαιολογούν αυτή τη «στροφή» είναι πολλοί: η πρακτική γνώση που προσφέρουν τα προγράμματα αυτά, ο διεθνής χαρακτήρας τους και η συνεχής ανανέωση της ύλης τους ώστε να ανταποκρίνονται στις ανάγκες των επιχειρήσεων και κάθε επαγγέλματος. Ποια είναι όμως η αναγνώρισή τους και ποιο το ανταγωνιστικό τους πλεονέκτημα σε έναν τόσο απαιτητικό και μεταβαλλόμενο κόσμο; Σε τι διαφέρουν σε σύγκριση με τις παραδοσιακές πανεπιστημιακές σπουδές;

Οι επαγγελματικοί τίτλοι δεν είχαν ιδιαίτερη απήχηση στην Ευρώπη και την Ασία μέχρι το 2000-2005, για τέσσερις βασικούς λόγους:

• Η επιλογή του «επαγγελματικού τίτλου» δεν ήταν διαθέσιμη σε πολλές χώρες της Ευρώπης, της Μέσης Ανατολής και της Ασίας (με ελάχιστες εξαιρέσεις).

• Σε πολλές περιπτώσεις, τα εκπαιδευτικά συστήματα κάθε χώρας απένειμαν - και σε ορισμένα μέρη του κόσμου εξακολουθούν να απονέμουν - επαγγελματικά δικαιώματα μόνο μέσω πανεπιστημιακών πτυχίων και όχι κατ’ ανάγκη μέσω επαγγελματικών φορέων/συλλόγων.

• Διότι τα «επαγγελματικά δικαιώματα» σε πολλές χώρες απονέμονταν μόνο από τους ίδιους τους εθνικούς κρατικούς φορείς (συμβολαιογράφοι, ορκωτοί ελεγκτές λογιστές κ.λπ.).

• Η εθνική κουλτούρα και οι συγκεκριμένες αντιλήψεις της για τις σπουδές ήταν προσανατολισμένες στις ακαδημαϊκές σπουδές (πανεπιστημιακά πτυχία και μεταπτυχιακοί τίτλοι).

Διαφορές μεταξύ επαγγελματικών τίτλων και πανεπιστημιακών πτυχίων:

Ο επαγγελματικός τίτλος είναι μια επαγγελματική διάκριση που αποκτάται σε έναν συγκεκριμένο τομέα (Λογιστική, Έλεγχος, Επενδύσεις, Διοίκηση, Νομικά, Μηχανική, Δημόσιες Σχέσεις, Μάρκετινγκ, Τραπεζική κ.λπ.). Ένας τέτοιος τίτλος απονέμεται από διεθνώς αναγνωρισμένους φορείς/συλλόγους (Associations ή Institutes) χωρών όπως οι Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής, η Μεγάλη Βρετανία και άλλες, μετά την επιτυχή ολοκλήρωση σπουδών σε συγκεκριμένο πεδίο και εγκεκριμένης επαγγελματικής εμπειρίας. Στη Μεγάλη Βρετανία, για παράδειγμα, πολλές φημισμένες πολυεθνικές εταιρείες επιχειρηματικών συμβούλων (Deloitte, PwC, EY, KPMG κ.λπ.) θέτουν ως προϋπόθεση για τους συνεργάτες ή τους εταίρους τους είτε το CPA (Certified Public Accountant), το ACCA (Association of Chartered Certified Accountants - UK), το ACA του Institute of Chartered Accountants of England and Wales, είτε το CIA (Certified Internal Auditor). Στις Η.Π.Α., ανώτατα στελέχη που εργάζονται σε μεγάλες τράπεζες ή επενδυτικούς οργανισμούς όπως η American Express, η Bank of America, η Goldman Sachs κ.λπ. είναι συνήθως κάτοχοι του CFA (Chartered Financial Analyst, USA).

Παρ’ όλα αυτά, η διεθνοποίηση των αγορών, το διαρκώς μεταβαλλόμενο χρηματοοικονομικό περιβάλλον και η ταχεία ανάπτυξη της ΕΕ είχαν δημιουργήσει μια νέα παγκόσμια πραγματικότητα για τους αποφοίτους και τους επαγγελματίες που αναζητούν εργασία με πραγματικές και ουσιαστικές προοπτικές σταδιοδρομίας. Οι αγορές εργασίας παγκοσμίως και οι απαιτήσεις των μεγάλων πολυεθνικών επιχειρήσεων είναι πολύ πιο απαιτητικές από ό,τι ήταν τις προηγούμενες δεκαετίες (δεκαετία του ’80 - δεκαετία του ’90). Οι πρόσφατες (2007 – 2014) τάσεις της ανεργίας παγκοσμίως επιβεβαιώνουν το παραπάνω επιχείρημα.

Τα πανεπιστημιακά πτυχία, από την άλλη πλευρά, απονέμονται από πανεπιστημιακά ιδρύματα σε όλο τον κόσμο και περιλαμβάνουν τα ευρέως γνωστά Higher National Diplomas, προπτυχιακά, μεταπτυχιακά και διδακτορικά Φιλοσοφίας ή Διοίκησης Επιχειρήσεων (HND, BA, BSc, MA, MSc, MBA, MPhil, PhD, DBA και άλλα). Κάθε πανεπιστήμιο απονέμει το δικό του πτυχίο και είναι επομένως σημαντικό για έναν σπουδαστή να εγγραφεί/εισαχθεί σε πανεπιστήμιο ή σχολή με «καλό όνομα» στους τομείς που έχει επιλέξει. Οι εξετάσεις διεξάγονται από τα πανεπιστήμια και τα πτυχία απονέμονται επίσης από αυτά, ενώ η προηγούμενη επαγγελματική εμπειρία δεν αποτελεί προϋπόθεση.

Συνοψίζοντας τις διαφορές:

Όπως αναφέρθηκε προηγουμένως, κατά τη δεκαετία του ’60 και του ’70 ένα πανεπιστημιακό πτυχίο ήταν αρκετό για να εξασφαλίσει μια σταθερή εργασία και μια καριέρα. Σήμερα η πραγματικότητα είναι πολύ διαφορετική. Η αγορά εργασίας του 21ου αιώνα έχει γίνει εξαιρετικά απαιτητική. Οι μεγάλες και πολυεθνικές επιχειρήσεις του σήμερα έχουν εντελώς διαφορετικές ανάγκες. Αναζητούν επαγγελματίες με (α) πρακτική κατάρτιση μετά τις πτυχιακές τους σπουδές, η οποία πρέπει να πιστοποιείται από διεθνώς αναγνωρισμένους επαγγελματικούς συλλόγους, και (β) εγκεκριμένη προηγούμενη επαγγελματική εμπειρία, οι οποίοι είναι έτοιμοι να αναλάβουν ηγετικές θέσεις. Ο συνδυασμός παγκόσμιων εξετάσεων και άκρως συναφούς επαγγελματικής εμπειρίας είναι ακριβώς αυτό που έκανε τη διαφορά σε πολλές χώρες.

Προϋποθέσεις για την απόκτηση επαγγελματικού τίτλου / πιστοποίησης

Για την απόκτηση ενός επαγγελματικού τίτλου απαιτούνται συνήθως τα εξής: (α) η επιτυχής ολοκλήρωση των παγκόσμιων εξετάσεων (που διεξάγονται σε εκατοντάδες χώρες παγκοσμίως και σε πολλές περιπτώσεις μέσω on-line εξέτασης) τις οποίες διενεργούν οι αντίστοιχοι επαγγελματικοί σύλλογοι ή οργανισμοί on-line εξετάσεων και (β) δύο έως τρία χρόνια προηγούμενης επαγγελματικής εμπειρίας (ανάλογα με τον τίτλο) σε συναφές αντικείμενο. Οι τίτλοι απονέμονται απευθείας από τους επαγγελματικούς συλλόγους και στις περισσότερες περιπτώσεις είναι διεθνώς αναγνωρισμένοι. Οι εξετάσεις είναι ανεξάρτητες και αξιολογούνται στη χώρα προέλευσης του αντίστοιχου συλλόγου.

Όταν κάποιος κατέχει έναν επαγγελματικό τίτλο, τότε η προηγούμενη επαγγελματική εμπειρία και η επιτυχία στις παγκόσμιες εξετάσεις θεωρούνται «δεδομένες». Ένας chartered (ή «certified») λογιστής, για παράδειγμα στην Πράγα, θεωρείται «ισχυρότερος» υποψήφιος για πολυεθνικές και συμβουλευτικές εταιρείες από ό,τι ο κάτοχος ενός μεταπτυχιακού τίτλου (Master’s) στη λογιστική. Η προηγούμενη επαγγελματική του εμπειρία θεωρείται δεδομένη, όπως και η ύλη του αντίστοιχου εκπαιδευτικού φορέα.

Ο λόγος για τον οποίο το ACCA έχει επικρατήσει διεθνώς (οι εξετάσεις μπορούν να δοθούν σε περισσότερες από 170 χώρες) είναι ότι η ύλη του, από το 1997, βασίζεται στα διεθνώς επικρατούντα Διεθνή Λογιστικά και Ελεγκτικά Πρότυπα (απαίτηση για τις εισηγμένες εταιρείες σε πολλές χώρες παγκοσμίως). Οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις αναμένεται να ακολουθήσουν σταδιακά σύμφωνα με την ΕΕ, αν και η οικονομική κρίση ενδέχεται να καθυστερήσει τα σχέδια αυτά για μερικά χρόνια.

Οι κάτοχοι ενός τίτλου όπως το ACCA, το ACA ή το CIMA, για παράδειγμα, πιστοποιούνται ως προς τα εξής: επιτυχής ολοκλήρωση παγκόσμιων εξετάσεων, συναφής επαγγελματική εμπειρία, εξοικείωση με τα Διεθνή Λογιστικά και Ελεγκτικά Πρότυπα και πολύ καλή γνώση της αγγλικής γλώσσας.

Τοπική αναγνώριση - Κοινά εξεταστικά σχήματα (Joint Examination Schemes, JES)

Σε πολλές χώρες οι σύλλογοι συνεργάζονται με τοπικούς φορείς προκειμένου να προσαρμόσουν τοπικά ορισμένα μέρη των τίτλων τους. Όπως αναφέρει η ιστοσελίδα του ACCA:

Το ACCA έχει μια σειρά από συνεργασίες με εθνικά λογιστικά σώματα σε όλο τον κόσμο, οι οποίες σας επιτρέπουν να δώσετε το εξεταστικό σκέλος μιας σειράς τίτλων ACCA και ταυτόχρονα ικανοποιούν τα εξεταστικά κριτήρια του τίτλου του εθνικού λογιστικού σώματος. Τα ονομάζουμε κοινά εξεταστικά σχήματα (joint exam schemes, JES).

Εάν επιθυμείτε να σπουδάσετε για τον τίτλο ACCA και διαμένετε σε μία από τις ακόλουθες χώρες, θα χρειαστεί να εγγραφείτε μέσω του JES: Μπαρμπέιντος, Μπελίζ, Μποτσουάνα, Καμπότζη, Κύπρος, Ελλάδα, Γουιάνα, Τζαμάικα, Λεσότο, Μαλάουι, Μάλτα, Σιέρα Λεόνε, Σουαζιλάνδη, Τρινιντάντ και Τομπάγκο ή Βιετνάμ.

http://www.accaglobal.com/gb/en/qualifications/apply-now/jes.html

Πολλοί επαγγελματικοί τίτλοι όπως το ACCA, το CIMA, το ACA και άλλοι προσφέρουν απαλλαγές από ορισμένα από τα εξεταστικά τους αντικείμενα (μαθήματα) με βάση προηγούμενους ακαδημαϊκούς τίτλους (όπως ένα μεταπτυχιακό, ένα προπτυχιακό κ.λπ.) σε ισοδύναμο πεδίο σπουδών. Χρειάζεται να απευθυνθείτε απευθείας στον σύλλογο και οι απαλλαγές χορηγούνται επίσημα μόνο από τον ίδιο τον σύλλογο.

Μια αρχική εκτίμηση μπορεί να γίνει με ερώτημα προς τον σύλλογο ή το ινστιτούτο μέσω email και/ή μέσω της μηχανής αναζήτησης στην ιστοσελίδα του συλλόγου. Επιπλέον, μπορείτε να επικοινωνήσετε με τη StudySmart (info@StudySmart.gr) για μια ανεπίσημη εκτίμηση.